HAYVANLAR ALEMİ BÜTÜN HAYVANLAR

FİL Fillerin hortumu 50 bin kasla çevrilidir ve gerektiğinde hortum kasılır ve tonlarca ağırlıktaki cisimleri bile kolaylıkla iter. Bu hortum aynı zamanda küçük bezelye tohumlarını kopararak ağzında patlatma gibi çok fazla incelik ve hassasiyet gerektiren bir işlemi yapabilme kabiliyetine de sahiptir. Birçok yönden işlevsel olan aynı zamanda uzun bir parmak, borazan veya hoparlör olarak da kullanılan bu organ, su içebilmesi veya vücudunun üstüne su püskürtebilmesi için 4 litre suyu tutma kabiliyetine de sahiptir. Richard Dawkins, Climbing Mount Improbable, s.92

BOYNUZ : Kuzey Amerika Geyiği, Antilobu, Bufalo, Misk Sığırı, Dağ Keçisi, Öküz Başlı Antilop, Gergedan Kuzey Amerika geyiği ve antilobu genellikle ürkek ve heyecanlı canlılardır. Fakat yavrularını tehdit eden tilki ve kurtlara karşı sivri, kesici toynaklarını kullanmakta hiç tereddüt etmezler. Bufalo ve misk sığırı gibi hayvanların da eğri ama son derece sağlam boynuzları vardır. Sürüleri kurt saldırısına uğradığında, hemen buzağılarının etrafını sararlar, başlarını eğerler ve boynuzlarıyla düşmana darbe indirirler. Dağ keçileri ise uzun, ince boynuzlarını hançer olarak kullanırlar. Yavrusu düşman tarafından tehdit edilen bir anne geyik de düşmana karşı cesurca savaşır. Örneğin bir ayıyı, boynuzlarını saplayarak öldürebilir. Afrika'da bir öküz başlı dişi antilopsa buzağısını kovalayan sırtlanları, çakalları veya vahşi köpekleri boynuzuyla yaralar. Bir gergedanın burnundaki sivri boynuzu, yavrusunu tehdit eden herhangi bir yırtıcı hayvana karşı kullanılacak kadar büyük ve tehlikelidir. Gardner Soul, Strange Things Animals Do, s.57

Çita Çitalar dünyanın en hızlı koşan kara hayvanları olarak bilinirler. Kısa mesafeleri çok büyük bir hızla aşabilirler. Çitalar saniyeler süren bir zaman içinde hızlarını 72 km.'ye kadar çıkarabilirler. Bazı çıtalar 600 m.'den daha uzunca bir mesafeyi saatte 113 km. gibi inanılmaz bir hızla aşabilmektedirler. Hayvanlar Ans., C.B.P.C Publishing, Memeliler, s.50

KUTUP AYISI Kutup ayıları çetin koşullarda rahatlıkla yaşabilmelerini sağlayan pek çok özelliğe sahiptirler. Kutup ayılarının sarıya çalan beyaz renkli kürkleri tıpkı ördeklerde olduğu gibi, suyu üzerinden kaydıracak bir yapıya sahiptir. Ayrıca tırnaklarının arası yarı uzunluğuna kadar yüzme zarı ile kaplıdır. Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı:211, Haziran 1985, s.26

GEYİK Geyikler ortamın güvensiz olduğunu anladıklarında ön ayaklarından birini yere vurarak diğer geyiklere tehlikeyi haber verirler. Eğer tehlikenin çok yakında olduğunu anlarlarsa hem ön ayaklarından birini yere vururlar hem de kuyruklarını dikleştirerek sarkaç gibi sallamaya başlarlar. Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı:207, Şubat 1985 s.33

Sincaplaryn Hassas Duyulary Sincaplar ky?yn yiyecekleri besin maddelerini daha önceden toplayan canlylardandyr. Ky? için yiyecek depolayan sincaplar, çe?itli yerlere gömdükleri fyndyklaryny mükemmel koku duyularyny kullanarak bulur. Öyle ki, 30 cm.'lik karyn bile altyna gizlenmi? olan fyndyklaryn kokusunu alabilirler. Sincaplaryn da pek çok canlyda oldu?u gibi kendi aralarynda kullandyklary haberle?me yöntemleri vardyr. Örne?in kyrmyzy sincaplar dü?man gördüklerinde kuyruklaryny sallar ve heyecanly sesler çykarmaya ba?lar. Bu haberle?me yöntemlerinin dy?ynda yüksek dallarda ko?arak hareket edebilen sincaplar kuyruklaryny denge sa?lamak için de kullanyr. Yönlerini de kuyruklaryny çevirerek de?i?tirirler. Sincaplaryn kuyruklary bir geminin dümeni ile ayny i?lemi görür. Sincaplaryn byyyklary da dengelerini sa?lamada önemli bir unsurdur. Byyyklary kesilen sincaplar dengelerini koruyamazlar. Ayny zamanda sincaplar byyyklaryny geceleri dola?yrken etrafta bulunan nesneleri hissetmek için de kullanyr. Ranger Rick, October 1993, s. 6-12
Ormanlarynyn Sahte Çiçekleri: Mantisler Mantis böcekleri, süslü dy? görünümleri nedeniyle ormanlaryn sahte çiçekleri olarak da bilinirler. Örne?in Hymenopus mantis türü alt kollaryny açar ve çiçe?in taç yapraklaryny taklit etmek için oval kuyruk bölümünü havaya kaldyryr. Görünümüyle üzerinde bulundu?u çiçe?e typatyp benzeyen Mantis, bu ?ekilde nektar arayan kelebekleri kendine do?ru çekmi? olur. Ba?ka tür Mantisler de görünümleri sayesinde çiçeklerin ve yapraklaryn arasyna kolaylykla kary?yr. Bununla birlikte Mantisler son derece çevik hareket eder. Hareketsiz dururken bile aniden saldyryya geçebilecek kadar hazyrdyrlar. Bu resimlerde farkly türlere ait Mantisler görülmektedir. Mantisler'in bütün üyeleri mükemmel birer kamuflaj ustasydyr. Borneo, The World's Wild Places, Time Life Books, s. 68
Kürklü Kuyruklar Boyut olarak küçük olan hayvanlar hareket etmediklerinde hyzla ysy kaybeder ve donma tehlikesi ile kar?yla?yrlar. Bu da onlar için özellikle uykuda olduklary vakitlerde bir tehlike olu?turur. Ama Allah her canly türü için olumsuz dy? ?artlardan etkilenmemelerini sa?layacak korunma yöntemleri yaratmy?tyr. Örne?in sincap gibi canlylar kalyn bir kürke benzeyen kuyruklaryny vücutlarynyn etrafyna sarmalayyp, bir top gibi kyvrylarak uyur. Sincaplaryn kuyruklary typky bir palto gibidir. So?uk havalarda uyuduklarynda sincaplar kuyruklary sayesinde donmaktan kurtulur. Jill Bailey, Anticipating The Seasons, Nature Watch Series, s. 10
Bayku?laryn So?uktan Koruyan Tüyleri Bayku?lar gece ya?ayan ku?lardyr. Bu nedenle gece olup da sycaklyk dü?tü?ü zamanlarda avlanmak için harekete geçerler. Vücut yapylaryny inceledi?imizde di?er yyrtycy ku?lar içinde en kalyn tüylere sahip olanlaryn bayku?lar olduklaryny görürüz. Örne?in resimde görülen ve karly bölgelerde ya?ayan bu bayku? türünün özellikle bacaklarynyn ve ayaklarynyn üzerinde son derece kalyn tüyler vardyr. Allah tarafyndan onlar için yaratylmy? olan bu özel tasarym sayesinde bayku?lar so?uktan etkili bir ?ekilde korunmu? olur. John Hendrickson, Raptors, Birds of Prey, s. 11
Y?neli Ystakozlaryn Göçü Y?neli istakozlar Florida kyyylaryndaki ve Bahama çevresindeki mercan kayalyklarynda ya?ar. Fakat hava ?artlarynyn de?i?mesiyle birlikte kayalyklardaki yuvalaryny byrakyrlar ve deniz altynda toplanmaya ba?larlar. Daha sycak ve güvenli olan derinlerdeki sulara do?ru yapacaklary göç için bir hazyrlyktyr bu. Göçe hazyrlanan istakozlaryn her biri yapy?kanymsy antenleriyle önlerindeki istakozun arkasyna tutunur ve tek syra olu?tururlar. Olu?turulan her syrada yakla?yk 50 tane istakoz bulunur. Ystakozlaryn tek syra olu?turarak hareket etmelerinin önemli sebepleri vardyr. Öncelikle bu hareket suyun sürükleme etkisini azaltyr ve daha az güç harcamalaryny ancak daha hyzly hareket etmelerini sa?lar. Bundan ba?ka hiçbir gizlenme yeri olmayan açyk kum ovalary boyunca hareket eden istakozlar kar?ylaryna çykan tehlikelere kar?y daha etkili bir koruma sa?lamy? olur. Göç eden istakoz sürüleri dü?manlary tarafyndan saldyryya u?radyklarynda yaptyklary syrayy bozar ve kyskaçlary dy?aryda olacak ?ekilde yeni bir syra olu?tururak savunma yaparlar. David Attenborough, The Trials of Life, s. 123
Süngerlerin ?a?yrtycy Özellikleri Bilim adamlary Meksika'da ya?ayan tüp süngerlerinin nasyl olup da sindirim sistemleri, sinir sistemleri, beyinleri ve kaslary olmadan nefes aldyklary, yemek yedikleri ve kendilerini koruduklary gibi sorulara cevap aramaktadyrlar. Yakyn zamanlarda ke?fedilen bir tür olan Asbestopluma hypogea isimli boyutu ba?parmak tyrna?yndan biraz daha büyük olan süngerin beyaz oval vücudundan çykan uzantylary vardyr. Bu uzantylardan da küçük tüycükler çykmaktadyr. Tüycükler deniz kabuklularyny yakalayacak bir kanca görevini görür. Av yakalanyr yakalanmaz süngerin hücreleri harekete geçer ve deniz kabuklulary 24 saat içinde tamamen sünger hücreleri ile kaplanyr. Süngerin hücreleri et parçalaryny emerek kendi sitoplazmalaryna geçirirler. Yiyece?i hazmedebilmeleri içinse süngerlerin hareket etmeleri gerekmektedir. Hiçbir organy olmamamasyna ra?men çok farkly bir yöntem kullanarak et sindirebilen bu canly Allah'yn çe?itli yaratmasynyn örneklerinden sadece biridir. International Wildlife, July-August 1999, s.27
Ur Sineklerinin Üreme Yöntemleri Ur sinekleri yuvalaryny, yenilebilir niteliklerdeki yapraklaryn üzerine kurar. Bunun çok önemli bir nedeni vardyr. Bu sineklerin di?ileri yumurtalaryny yaprak dokularynyn içerisine depolar. Bu i?lemi yaparken kullandyklary yöntem ise son derece ilginçtir. Ur sineklerinin vücutlarynda özel bir kimyasal madde üretilmektedir. Yapraklarda ur ?eklinde bir çykynty olu?masyna sebep olan bu kimyasal maddeyi, sinekler yumurtalarla birlikte yaprak dokusuna enjekte eder. Yaprakta olu?an çykynty larvalaryn büyüme odasy olacaktyr. Bir süre sonra yumurtadan çykan larvalar yenilebilir nitelikte duvarlary olan bu güvenlikli odada hem korunmu?, hem de kolaylykla beslenmi? olur. Görüldü?ü gibi Ur sineklerinin üreme yöntemleri son derece ilginçtir. Sine?in vücudundaki kimyasal madde sadece bu türe özgü bir maddedir. Yapraklarda çykynty olu?turmasy ve bu çykyntynyn larvalaryn büyüyebilece?i özelliklere sahip olmasy da son derece özel bir durumdur. Üremek için gereksinim duydu?u bu maddeyi sine?in kendi kendine olu?turmasy elbette ki imkansyzdyr. Bu maddenin tesadüfen olu?masy da mümkün de?ildir. Ur sineklerinin üremeleri birbirine ba?ly gerçekle?en olaylaryn ayny anda ortaya çykmasyna, yani ayny anda yaratylmasyna ba?lydyr. Sinek bu üreme sistemi ile birlikte Allah tarafyndan yaratylmy?tyr. Allah her canlynyn ihtiyacyny bilendir ve ryzkyny verendir. Our Amazing World Of Nature, Its Marvels & Mysteries Reader's Digest, s. 300
Mavi Kelebek Tyrtylynyn ?a?yrtycy Plany Resimde görülen mavi kelebek tyrtyllarynyn son derece ilginç bir barynma yöntemleri vardyr. Tyrtyl yumurtadan çyktyktan sonra yakla?yk 3 haftalyk bir süre boyunca kekik bitkisiyle beslenir. Bu sürenin bitiminden sonra da tyrtyl bitkiden a?a?yya do?ru iner ve daha sonra etrafyna bir koku yaymaya ba?lar. Bu hareketinin çok önemli bir nedeni vardyr. Tyrtylyn yaydy?y koku, yakynlarda ya?ayan kyrmyzy karyncalara çok cazip gelen bir kokudur ve karyncalary tyrtylyn bulundu?u bölgeye çekecektir. Etrafyna karyncalary toplayan tyrtylyn bu a?amadan sonraki davrany?lary ise son derece ilgi çekicidir. Kokunun etkisiyle kendisine yakla?an kyrmyzy karyncalary gördü?ünde tyrtyl ba?ynyn arkasyndaki deriyi ?i?irerek karynca larvalaryny taklit etmeye ba?lar. Taklit o kadar ba?arylydyr ki buna aldanan karyncalar tyrtyly karynca larvasy zannederek kendi yuvalarynyn oldu?u yere ta?yrlar. Tyrtyl hemen hemen 1 yyl boyunca bu yuvadaki karynca larvalaryyla beslenerek büyür. Ky? mevsimini karynca yuvasynda derin bir uykuda geçiren tyrtyl ilkbahar gelince kendine bir ipek kozasy yapar. Yazyn ortasy geldi?inde ise yuvayy terketmeden önce kozanyn içerisinde de?i?meye ba?layarak yava? yava? yeti?kin bir kelebek haline gelir. Michael Scott, The Young Oxford Book of Ecology, s. 33
Hayvan Gözlerindeki Özel Tasarymlar   Do?adaki hayvanlaryn tümünün türlere göre birbirlerinden çok farkly özellikleri vardyr. Dy? görünü?leri, deri türleri, göz ve a?yz yapylary gibi… Bu özelliklerden tek bir tanesinin incelenmesi bile özel bir yaratyly?yn oldu?unun anla?ylmasy için yeterli olacaktyr. Örne?in omurgaly hayvanlardaki çe?itli göz yapylaryny inceleyelim. Omurgaly hayvanlarda gözlerin konumunun de?i?mesi görme güçlerinin de de?i?mesine neden olur. Örne?in beyaz kuyruklu geyiklerin gözleri yüzlerinin yan taraflarynda yer alyr. Gözlerin bu konumu geyikler otlanyrken bile her iki taraflaryny da görmelerini sa?lar. Geyik bu sayede arkasyndan gelen bir avcynyn yerini hemen farkedebilir ve harekete geçebilir. Ba?ka bir omurgaly hayvan olan su aygyrlarynyn göz yuvalary (göz küresinin bulundu?u kemik bo?luklary) ise di?er canlylara göre daha yüksek bir yerde bulunur. Gözlerinin bu konumu sayesinde hayvan, kafasynyn büyük bir bölümü su altyndayken dahi etrafyny rahatlykla görebilir. Ba?ka bir örnek olarak da gece ya?ayan canlylardan bayku? maymunlaryny verebiliriz. Gece ya?ayan di?er birçok hayvan gibi bayku? maymununun da son derece büyük gözleri vardyr. Ayryca gözlerinin ba?ynyn önünde bulunmasy da bu canlyya çok geni? bir baky? açysy kazandyryr. Bu sayede bayku? maymunlary çok uzun mesafeleri dürbün kullanyyormu?çasyna rahat görürler. Yhtiyaçlaryna göre özelliklerle yaratty?y canlylar üzerinde bize sanatyny tanytan Allah'yn ?any çok yücedir. Solomon, Berg, Martin, Villee, Biology, s.876
Guanacolar'yn Sosyal Ya?amlary Güney Amerika'da ya?ayan bir deve türü olan Guanacolar düzenli sosyal ya?ama sahip olan hayvanlardandyr. Guanacolar ailelerini, beraber ya?adyklary sürülerini ve ya?adyklary bölgelerini tehlikelerden uzak tutmak için birbirlerine mesajlar gönderir. Haberle?irken kulakla i?aret gönderme, myryldanma, çömelme, tükürme, gö?se vurma, kuyruk sallama gibi pek çok hareketi kullanyrlar. Guanacolar vücut duru?lary ile de mesaj gönderirler. Zamanlarynyn ço?unu kendi yerle?im bölgelerinin synyrlaryny belirlemekle geçiren yeti?kin erkekler için vücut duru?u özellikle önem ta?ymaktadyr. Yabancy bir erkek yakla?ty?ynda o bölgeye hakim olan erkek, kuyru?unu havaya kaldyrarak ani bir ?ekilde dimdik aya?a kalkar. Boynunu kyvrylmy? bir S ?ekline getirir, kulaklaryny arkaya do?ru yatyryr ve burnunu yukary do?ru kaldyryr. Bu ?ekilde Guanaco dü?manyna gözda?y vermi? olur. International Wildlife, July/August 1998
Lorisler'deki Özel Tasarym Lorisler gece vakitlerinde faaliyet gösteren ve son derece yava? hareket eden hayvanlardyr. Bir av gördüklerinde çok yava? ve dikkatli bir ?ekilde sürünerek yakla?yrlar. O kadar sessizce hareket ederler ki, duran bir böce?i ya da uyumak üzere olan bir ku?u, onlar tehlikeyi farketmeden önce yakalayabilirler. Lorisler a?açlarda asyly durarak ya?ayan canlylardyr. Ba?ka bir canlynyn Loris kadar -kimi zaman tüm gün boyunca- bir dalda asyly kalmasy oldukça zordur. Loris içinse sürekli olarak a?açlarda asyly kalmak hiçbir sorun olu?turmaz. Çünkü Loris'in ön kollarynyn her biri, kan aky?yny düzenleyen kapsamly bir kan damary a?yna sahiptir. Görüldü?ü gibi bu canlyda tam ihtiyacy olan özelliklerin sa?landy?y bir tasarym söz konusudur. Bu tasarym ise hiçbir ?eye ihtiyacy olmayan Allah'a aittir. Borneo, The World's Wild Places, Time Life Books, s. 103
Bal Porsu?unun Kalyn Derisi Bal porsu?u ary kovanlaryndan bal yiyerek beslenen bir canlydyr. Yiyecek ararken ço?u zaman arylaryn saldyrylaryna maruz kalan bal porsu?unun derisi bu saldyrylara dayanykly olacak ?ekilde Allah tarafyndan yaratylmy?tyr. Porsu?un derisi o kadar sert ve dayanyklydyr ki bir arynyn i?nesinin bile bu deriyi delmesi imkansyzdyr. http://disney.go.com/DisneyChannel/AmazingAnimals/fact1.html
Kedilerin Özel Gözleri Kediler karanlykta çok iyi görebilen canlylardandyr. Bunu sa?layan, kedilerin gözlerinin arkasynda bulunan ve gözlerine gelen her y?yny çift görmelerini sa?layan özel bir yansytycy yüzeydir. Kedilerin gözlerinde karanlykta görmelerini kolayla?tyran yansytycy bir yüzey vardyr. Bu özel yapy sayesinde kediler gece zifiri karanlykta bile rahatlykla hareket ederler. http://disney.go.com/DisneyChannel/AmazingAnimals/fact6.html
Aslanlaryn Gözleri Mükemmel bir gece görü?üne sahip olan aslanlar bu sayede geceleri rahatlykla avlanabilir. Karanlykta dola?an aslanlaryn y?y?y mümkün oldu?u kadar fazla toplayabilmeleri için gözlerinde özel bir tasarym vardyr. Di?er canlylara göre daha büyük olan gözbebekleri ve lensleri aslanlary iyi birer avcy yapan en önemli özelliklerdendir. Allah bu canlylary içinde ya?adyklary ortama en uygun özelliklerle birlikte yaratmy?tyr. Chistopher Mc Gowan, The Raptor and The Lamb, s.11
Kelebeklerin Muhte?em Kanatlary Ço?u kelebe?in kanatlarynyn üstünde ve altynda birbirinden farkly desenler bulunur. Kelebekler bu desenleri kamuflaj yapmak için kullanyr. Vücutlarynyn alt kysymlarynda genellikle soluk renkler vardyr. Saklanmak istediklerinde kelebekler bu renklerinden faydalanyr. Daha parlak ve canly renklerdeki desenlerini ise sadece gerekti?i zamanlarda -çiftle?me dönemlerinde oldu?u gibi- kanatlaryny açyk tutarak ortaya çykaryrlar. Kelebeklerin renkli ve farkly desenlere sahip kanatlary Allah'yn benzersiz renk sanatynyn birer tecellisidir. Kanatlaryndaki simetri ise tesadüflerle olu?amayacak bir mükemmelliktedir. Thomas C. Emmel, Florida's Fabulous Butterflies, s.4
Kelebeklerin Uzun Dilleri Kelebeklerin pek ço?unun uzun bir burnu (Proboscis) vardyr. Proboscis, çiçeklerin derinlerde olan nektar gibi syvy besinlerini emmek ya da su içmek için kulanylan uzun bir dildir. Kelebekler bu uzun dillerini kullanmadyklary zamanlarda içeriye do?ru sararlar. Bu dil yuvarlanarak sarylmady?y zamanlarda kelebe?in boyunun 3 katy kadar uzayabilir. Thomas C. Emmel, Florida's Fabulous Butterflies, s.4

FİL Filler çok iri bir cüsseye sahip oldukları için vücutlarını serin tutma konusunda bazı problemler yaşarlar. Bu yüzden çok büyük olan kulaklarını fan olarak kullanırlar ve serinlemeye çalışırlar. Ayrıca kulakları vücutlarında büyük bir yer kapladığı için buradan ısının vücut dışına çıkması da kolay olur. John Stidworthy, The Large Plant Eaters, s. 7

ÇAYIR KÖPEĞİ Çayır köpeklerinin yaptıkları yuvaların içinde sürekli olarak temiz hava dolaşır. Havanın kolayca içeri girebilmesi için tünelin bir ucunun ağzı alçaktadır. Tünelin diğer ağzı ise yüksektedir. Bu yükseklikteki ağızda hava akımı kısmi vakum oluşturur ve havanın tünelden çıkmasını sağlar. ZooBooks, Animal Wonders, Ocak 1998, Vol.15, N. 4, s.14

BOĞA ANTİLOBU Boğa antilopları son derece hızlı hareket edebilen canlılardır. Öyle ki hareketsiz bulundukları durumdan ani olarak harekete geçtikten sonraki iki saniye içinde 62 km./saat hıza erişebilirler, Bilim ve Teknik, Sayı:221, Nisan 1986, s.12

KOKARCA Hayvanların çok değişik savunma yöntemleri vardır. Örneğin, Benekli kokarca davetsiz misafirlerine gözdağı vermek için pek alışık olunmayan bir yöntem kullanır. Bir tehlike sezdiği anda kokarca bir elinin üzerinde ayağa kalkar ve arkasındaki bir bezden kötü kokan bir sıvı püskürtürek düşmanını kaçırır. Tonny Seddon, Animal Movement,s.39

SİBİRYA AYISI Sibirya boz ayısı sonbaharda şişmanlayıp yağ bağladıktan sonra, inine çekilir ve aylarca (4 ila 7 ay) süren bir uyuşukluk dönemine girer. Ayının 37 derece olan vücut ısısı, kış uykusu sırasında 5 ila 6 derece azalır. Buna rağmen, kalp atışı ve nefes alma ritimleri daha yavaşlar. Bu nedenle genel metabolizmada yüzde 50 ila yüzde 60'a varan düşüşler gözlenir. Ayı, bu devre boyunca yemek içmek dahil hiçbir hayati fonksiyonunu yerine getirmez. Bununla birlikte üreme ve su kaybı belirtileri de göstermez. Çünkü uyuşukluk esnasında kendi yağını (lipitlerini) başlıca enerji ve su kaynağı olarak kullanır. Thema Larousse, Tematik Ansiklopedi, 4. Cilt, s.145