SAMSUN 19 MAYIS İLÇESİ'NİN YERİ ve TARİHİ ÖNEMİ
19 Mayıs bir ilçe olup, Samsun iline bağlıdır.
19 Mayıs, Samsun- Sinop karayolu güzergahında olup Samsun il merkezine 33 km. mesafededir.
Engiz daha sonra ballıca adını almıştır. 1988 yılında ilçe olmasıyla birlikte de ismi "19 Mayıs" olarak değiştirilmiştir.
19 Mayıs ismi ilçe konumu kazandıktan sonra ilçe belediye meclisi tarafından ortak bir kararla verilmiştir.
Belediye tarihi 1878 yılından sonra dağıstan ve kuzey kafkasyadan gelen muhacirlerin devlet tarafından iskan edilmeleriyle Engiz ismini alarak yerleşim başlamıştır. Engizin Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1961 yılında değiştirilmiş ve yeni ismi "Ballıca" olmuştur. Ballıca' da 1970 yılında belediye olmuştur.1988 yılında ilçe olarak 19 mayıs ismini aldı.
15. yüzyılda çelebi Mehmet döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. 19 Mayıs ilçesinin Osmanlı öncesi tarihinin Cenevizlilere dayandığı tesbit edilmiştir. 15. yüzyılda çelebi Mehmet tarafından Cenevizlilerden alınan beldede kurulan ilk medeniyet orta Asya'dan göç eden Türkmen'ler tarafından oluşturulmuş, daha sonra 1878 yılında dağıstan ve kuzey Kafkasya'dan gelen muhacirlerin yerletirilmeleriyle halen devam etmekde olan medeniyet temelleri atılmıştır.
M. KEMAL ATATÜRK'ün 19 Mayıs 1919 da Samsun'a adım atmasıyla milli mücadelenin ilk hareketi beldemizde başlamış olup bugün ilçe sınırlarımızın içinde bulunan Dağköy ' de etkin mücadeleler verilmiş "Fatma Çavuş" lakabıyla anılan bir kadın kahramanda ortaya çıkmıştır. Fatma Çavuş 1963 yılında vefat etmiş olup kabri dağköy köyünde bulunmaktadır.
Milli Mücadelenin büyük önder Atatürk tarafından samsun da başlatılmasıyla 19 mayıs İlçe'side bu mücadelede üzerine düşen görevi yapmaya çalışmıştır.
COĞRAFİ KONUMU
Tipik karadeniz ilkimi gösterir.
İlçe merkezinde 5km. uzaklıkta 19 barajı inşaatı devam etmektedir. Karadeniz bölgesinin tek sivil havacılık okulu ilçemizde bulunmaktadır. Ayrıca önemli bir yere sahip olan dereköy balıkçı limanı ilçemizde bulunmaktadır.
İlçemizde Jandarma bölük komutanlığı vardır.
19 mayıs arazisi Bafra ovasının doğu ucunu oluşturur. Karadeniz ile canik dağlarının alçak tepesi arasında yer alır.
Doğuda Samsun merkez batıda Bafra ilçesi kuzeyde Karadeniz yer almaktadır.
363km2.dir.
19 mayıs ilçesi önemli turistlik potansiyele sahiptir. Yörükler beldemizde bulunan tarihi hamam bölgenin tarihini yansıtan önemli eserlerden biridir.22 km. lik sahil şeridine sahip olan ilçemiz temiz kumsal ve denize sahiptir.
İlçede bulunan hava alanına küçük uçaklar inebilmektedir. Ayrıca burada karadeniz bölgesinin tek sivil havacılık okuluda faaliyet yapmakta olup, 1998 yılından beri her yılın ağustos ayında havacılık panayırı yapılmaktadır.
Ülkemizin en büyük ve teknik donanınlı Ballıca sigara fabrikası da ilçemizde bulunmaktadır.
İlçe sınırları içinde bulunan Balık Gölleri ve kızılırmak deltasının bir bölümü turizm açısından önemli yer tutmaktadır.Burada 305 adet kuş türü yaşamını sürdürmektedir.
İlçemize bağlı beldelerimizden;
Dereköy'de Balıkçı limanı hergeçen gün farklı bir değer kazanmaktadır.
İlçemizde yaz aylarında normal nufusun 3-4 katına çıkmakta çok sayıda yazlıkçı burada tatil yapmaktadır. Ayrıca çadır turizmide gelişmektedir.
19 mayıs belediyesi tarafından yaz aylarında çeşitli şenlikler ve etkinlikler terrip edilmekte olup, yoğun ilği görmektedir.
Yapılmakta olan 19 barajı tamamlandığında bölgenin turistik cazibesinin artacağı görülmektedir.
19 Mayıs ilçesi 22km.lik bir sahil şeridine temiz kumsalı denizi ve güneşi ile yaz turizmine önemli ölçüde cevap verebilecek, nitelik taşımaktadır.
Ancak sahil şeridinde turistik tesislere olan ihtiyaç artmaktadır.
19 Mayıs Samsun-Sinop karayolu üzerinde olup, Samsun'a 33km. mesafede dir. Yol ve trafik durumu iyidir.
19 Mayıs ilçesinin nufusu 9683'dür.
22 köy ve 14 Mahalle bulunmkatadır.
İlçemizde Çok Programlı bir lisenin yanı sıra, Anadolu Liseside bulunmaktadır.
Sınıf başına düşen öğrenci miktarı 35 öğrenci olup, sabah 08.30, akşam 15.30 arası ders yapılmaktadır.
EKONOMİ
İlçe halkının büyük bir bölümü tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlamaktadır. Son zamanlarda halk değişik iş kollarına yönelmeye başlamıştır.
19 Mayıs sahil-kumu ve bir kısmına sahip olduğu kızıl ırmak deltası ile meşhurdur.
Tütün-Buğday-Fındık-Mısır-Pirinç önemli tarım ürünleri arasındadır.
19 Mayıs ilçesinde bulunan süt fabrikası var ise de kullanılmamaktadır.
Önemli sanayi ve iş kolları bulunmadığı için ilçede işsizlik ileri boyutlara ulaşmıştır. Ziraatla uğraşan halkın dışındaki vatandaşlar ilçe dışında iş aramaktadır.
İlçe deniz sahilinin hemen yanında bulunan ova içerisinde kurulmuş olup, dağlarla çevrili haliyle tam bir güzellik arz etmektedir.
İlçemizde belediyemiz tarafından 3 ayda bir yayınlanan, renkli ofset baskı bültenimizin yanı sıra 6 adet kartpostal ve kitaplarla tanıtımı yapılmakta zaman zaman yazılı görsel basında tanıtımı sürdürülmektedir.
Beldenin önemli sorunları;
Kanalizasyon son sistem yapılmış olup, Ancak merkezden arıtmaya ulaşacak tesisat kurulmamıştır.