Yakakent'in kuruluşu M.Ö. 2. yy'a rastlar. Bizanslıların yaşadığı dönemde adı "Kominos" olan şehri: Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferini yapmak üzere Trabzon’a geçerken: halkı Osmanlı imparatorluğunu tanımadığı için, yerle bir ettiği söylenir. "Kominos" kelimesi Başsız piskopos anlamına gelir. Kente daha sonra gelenler adını "Gümenez" şeklinde değiştirmişlerdir. Bu günkü Yakakent 1800 yılında Gerze'den gelen üç, dört aile tarafından kurulmuştur. 1893 - 1895 yıllarında Rus işgalinden kaçan Doğu Karadenizliler ve 1922 yılında Selanik’ten gelen göçmenlerle Yaka-kent büyümüştür. 1896 yılında muhtarlık, 1 Mart 1963 yılında belediye Teşkilâtı kurulmuştur. Aynı yıl Gümenez olan ismi, kıyı şehri anlamına gelen Yakakent olarak değiştirilmiştir. 9.5.1991 tarihinde Yakakent ilçe olmuş-tur.

Yakakent Karadeniz kıyısında Sinop il sınırı ile Samsun il sının arasındaki geçit noktasındadır. Samsun iline bağlı olan ilçenin Samsun'a uzaklığı 84 km. dir. Doğusunda Alaçam, Batısında Gerze, Güneyinde Canik Dağları, Kuzeyinde Karadeniz yer almaktadır.

İIçede yaz aylarında genelde yağmur yağmaz. Kış ise, ılık ve bol yağışlı geçer.

ilçe ekonomisi tarımsal karaktere sahip olmakla beraber: balıkçılık-ta ekonominin can damarıdır. Karadeniz’de avlanan her tür balığı ve dünyaca ünlü Mersin balığını burada bulmak mümkündür. Sayılan yetmişe yakın irili ufaklı balıkçı tekneleriyle balık avlanmaktadır. Deniz ürünlerini değerlendiren özel sektöre ait iki fabrika bulun-maktadır. Bunlardan biri Sürsan Balık unu ve yağı fabrikasıdır. Diğeri ise İpek Gıda fabrikasıdır. Burada Vatoz, köpek balığı ve kum midyesi gibi bazı deniz ürünleri işlenip, şoklanarak Fransa’ya ihraç edilmektedir. İlçenin karakteristik tarım ürünü tütündür. Köylerde buğday. mısır ve çeltikte yetiştirilir. Sarıgöl, Köseli ve Büyük kırık köylerinde halıcılık yapılmaktadır. Karaaba - Çöküyen de ise halıcık halkın en önemli gelir kaynağını oluşturur. Bölgede halıcılığın daha fazla yaygınlaşması için Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü halıcılık kurslarını devam ettirmektedir. Hazırlanan halıcılık projesi ile kırk aileye halı tezgahı temin edilmiştir. Dokunan halılar üç metre kare ve altı metrekare hereke tipi olup, il içinden ve il dışından alıcı bulmaktadır.

İlçe Samsun-Sinop karayolu üzerinde olduğundan, Samsun ve Sinop'a her gün ulaşım yapılmaktadır. Yakakent'e Alaçam 6 km. Bafra 33 km. Samsun 84 km. uzaklıktadır

Yakakent'in güneyinde dağlık ve ormanlık alanda tarihi bir kale olduğundan çeşitli kaynaklarda ve halk dilinde söz edilmesine rağmen konuyla ilgili herhangi bir araştırma yapılmamıştır. bu nedenle kaleyle ilgili hiçbir şey bilinmemektedir. ilçede eski yerleşme izine Pilavtepe tümülüsünde rastlanmıştır.

ilçeye 7km. uzaklıkta Samsun-Sinop karayolu üzerinde bulunan Çamgölü mevkii denizin, ormanla iç İçe olduğu bir doğa harikasıdır. Çam ağaçlarının denizle kucaklaştığı bu eşsiz sahil maviyle yeşilin en güzel uyumunu yaratmıştır. Bu yöre Orman İşletme Müdürlüğü tarafından piknik yeri olarak düzenlenmiştir. Kozköy mahallesi mevkiindeki sahil şeridi İse kumsal ve doğal plajı ile ilçeye ayrı bir güzellik katmaktadır. Kayalı köyü mevkiindeki Kunduz (Balık) gölü özellikle ilkbahar ve yaz aylarında kamp yeri olarak kullanılmaktadır.

Her yıl Belediye tarafından düzenlenen "Yakakent-Kushimato Kardeşliği Deniz Oyunları Şenliği" Temmuz ayının ikinci veya üçüncü haftaları arasında uygun bir tarih seçilerek yapılır. iki gün süren şenliklerde müzik, spor yarışmaları, deniz oyunları ve kermes düzenlenir. Yakakent-Kushimato kardeşliği adına hazırlanan Türk-Japon köşesi ve su ürünlerini içeren köşeler oluşturulur. Çeşitli ülkelerden gelen folklor ekiplerinin gösterileri de yer alır.

Yakakent-Kushimato Kardeşliğinin Hikâyesi: 1890 yılında Padişah Abdülhamit Japon İmparatorunun amcasının bir savaş gemisiyle İstanbul’a yaptığı dostluk ziyaretine karşılık vermek üzere Ertuğrul Firkateynini Japonya'ya göndermiştir. Osman Paşanın kumandasındaki gemi Yokohama Limanında demirlemiş, kumandan Japon halkı tarafından sevgi gösterileriyle karşılanmıştır. Ertuğrul yurda dönmek için yola çıktıktan sonra Funakora kıyıların-da korkunç bir tayfuna tutulmuştur. Azgın dalgalara dayanamayan yelkenli savaş gemisi kayalara çarparak parçalanmıştır. Olay Kashino adasının pasifik okyanusu sahillerinde meydana gelmiş, kaza geç saatlerde olduğundan denizcilerin çoğu sulara gömülmüş. 581 şehit verilmiştir. Adarun tepesindeki fenerden kazayı gören fenerci ada hal-kını yardıma çağırmış, büyük çaba gösteren Japonlar 69 kişiyi kurtarmışlardır. Tarihteki bu acı olay dünyanın iki ucunda bulunan iyi niyet, dostluk ve sevgi hisleriyle yaşayan iki beldeyi birbirine bağlamaktadır. 1963 yılında Japonya'ya giden Türk-Japon Parlâmenterler arası dostluk Kurumu Başkanı Manisa Senatörü Ferit Alp İskender ile Sam-sun Senatörü Dr. Fethi Tevetoğlu Kushimato (Kashino) da bulunan Ertuğrul şehitliğini ziyaret etmişlerdir. Dr. Fethi Tevetoğlu Kushimoto'nun balıkçı köyü Kashino'yu Yakakent'e benzetmiştir. Türkiye'ye dönen parlamenterlerimiz aynı yıl iki balıkçı köyünün kardeş köy olması yolunda girişimlerde bulunmuşlardır. 12Aralık 1963 yılında Japon-ya ve Türkiye’nin bu iki balıkçı köyü törenle kardeş köy, ilkokulları arasında da kardeşlik ilan edilmiştir.

İlçe düğünleri oldukça eğlenceli geçer. Oyunlar davul ve zurna eşliğinde oynanır. Düğünde davetlilere çeşitli ikramlarda bulunulur. Kına gecesi eğlencesi de yapılır.

En önemli yemek içli mantıdır. Kıymalı ve cevizli olarak yapılan mantı sarımsaklı yoğurtla yenir. Ördek ve tavuk etinden tirit de yapılır.

KONAKLAMA ve YEME - İÇME

İlçede Deniz kenarında Belediyeye ait 20 yataklı otel ve restoranı; hemen yanında yine belediyeye ait 12 aileyi barındıracak motel bulunmaktadır. İlçede 15 kişilik yatak kapasiteli öğretmen evi de vardır. İlçe merkezine 5 km. uzaklıktaki şahsa ait sürmeli sitelerinde, 12 aile pansiyonu mevcuttur. Bu tesis çam ormanlarının yanında, doğal plaja sahiptlr. Çamgölü mevkiinde Orman İşletme Müdürlüğüne ait Motel de geniş bir kitleye hizmet verebilecek kapasitededir. İlçe merkezinde Liman mevkiinde bulunan bir çok balık lokantası yılın her mevsiminde hlzmet sunabilecek nitelıktedir. Çam gölü mevkiindeki Orman İşletme Müdürlüğüne ait tesislerde de bir lokanta bulunmaktadır.